Dünya kadınlar günü ardından, “Trafik Çarpışmalarında Her Yıl Yüz Binlerce Kadın Hayatını Kaybediyor.”
Dünya Sağlık Örgütü – WHO verilerine göre her yıl 270–280 bin kadın trafik çarpışmalarında hayatını kaybediyor. Türkiye’de 2025 yılında yaşamını yitiren her 4 kişiden biri kadın. Yaralanmalarda ise her 3 yaralıdan biri kadın.
Küresel Trafik Güvenliği: Kadınlar Görünmez Bir Risk Altında
Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) küresel trafik güvenliği raporu, kadınların trafik çarpışmalarında erkeklere göre daha düşük oranda hayatını kaybettiğini gösterse de tablo hâlâ büyük bir halk sağlığı krizine işaret ediyor. Dünya genelinde her yıl 1,19 milyon kişi trafik çarpışmalarında yaşamını yitiriyor. Bu ölümlerin %23’ü kadın. Bu oran, yılda 270–280 bin kadının trafik çarpışmaları nedeniyle hayatını kaybettiğini
ortaya koyuyor.
Ülkeler Arası Büyük Farklar
Bazı düşük gelirli ülkelerde kadınlar için trafik kaynaklı ölüm oranı 100.000’de 20–30 seviyelerine kadar çıkabiliyor. Özellikle yaya ve toplu taşıma kullanıcıları arasında kadınların risk düzeyi bazı bölgelerde belirgin şekilde daha yüksek.
Dünya Genelinde Yaralanmalar
- Yıllık toplam yaralanma: 20–50 milyon kişi
- Kadın yaralanma oranı: %30–40
- Yıllık kadın yaralanması: 6–20 milyon kadın
Kadınlar Neden Daha Fazla Yaralanıyor? - Yaya ve yolcu olarak daha fazla risk altında olmaları: Kadınlar birçok ülkede
toplu taşıma ve yaya ulaşımını daha yoğun kullanıyor. - Kayıt dışı yaralanmalar: Düşük ve orta gelirli ülkelerde yaralanmaların büyük
kısmı kayıt altına alınmadığı için gerçek sayıların daha yüksek olduğu düşünülüyor. - Sosyal etkilerin ağırlığı: Yaralanmalar kadınlarda uzun süreli sakatlık, bakım
yükü ve ekonomik kayıp gibi daha ağır sonuçlar doğuruyor.
Bu tablo, trafik güvenliğinin yalnızca teknik bir mesele değil, aynı zamanda toplumsal
cinsiyet eşitliği ile doğrudan ilişkili bir alan olduğunu gösteriyor
Türkiye’de durum: Her 4 trafik ölümünden biri kadın
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2024 ve 2025 verileri, Türkiye’de kadınların
trafik güvenliği açısından küresel eğilimlerle benzer bir risk altında olduğunu ortaya
koyuyor.
Ölümler
- 2024 yılında Türkiye’de 6.351 kişi trafik çarpışmalarında hayatını kaybetti.
- Bu ölümlerin %23,5’i kadın.
- 2024 yılında ise 1.509 kadın yollarda yaşamını yitirdi.
- Bu oran, trafik çarpışmalarında hayatını kaybeden her 4 kişiden birinin kadın
olduğunu gösteriyor.
Yaralanmalar
- 2024 yılında toplam 385.117 kişi yaralandı.
- Yaralananların 118.302’si kadın.
- Bu da yaralanmaların %30,72’sinin kadın olduğu anlamına geliyor.
- Yani her 3 yaralıdan biri kadın.
Uzmanlar Uyarıyor: “Kadınların Trafik Güvenliği Politikalarında Görünür
Kılınması Şart”
Uzmanlara göre kadınların trafik güvenliği açısından karşı karşıya olduğu riskler,
politika yapım süreçlerinde yeterince görünür değil. Kadınların yaya ve yolcu olarak
daha fazla maruz kaldığı riskler, toplumsal cinsiyet rolleri nedeniyle üstlendikleri
bakım yükü ve yaralanmaların uzun vadeli sosyal etkileri, bu sorunu yalnızca bir trafik
güvenliği meselesi olmaktan çıkarıp bir eşitlik ve yaşam hakkı meselesine
dönüştürüyor.
Dünya Kadınlar Günü: Güvenli Ulaşım Bir Hak
Dünya Kadınlar Günü, kadınların yaşam hakkını tehdit eden bu görünmez krizi
yeniden hatırlamak için önemli bir fırsat sunuyor. Kadınların güvenli ulaşım hakkının
korunması, yalnızca trafik güvenliği politikalarının değil, aynı zamanda toplumsal
cinsiyet eşitliği mücadelesinin de temel bir parçası.
