5 Kasım 2019 – Hitay Güner’i aramızdan ayrılışının6. Yılında özlemle, sevgiyle, saygıyla anıyoruz.
İNSAN
Uygarlığın nimetlerinden yararlanan insanoğlu külfetlerini de omuzlamak mecburiyetindedir. Uygarlığın kaçınılmaz gerçeklerinden birisi olan “trafik” ve “yol güvenliği” insanların günlük yaşamının bir parçası haline gelmiştir. Teknik boyutları içerisinde alışılageldiği gibi değil ve fakat sosyal açıdan tarif etmek gerekirse
“Trafik toplumun, karakterini, ahlak ölçülerini en net şekilde sergileyen, bir defalık veya günlük olmayıp her gün tekrarlanan davranışlar zinciridir.”
Yollar ve yollardaki insan ve araç hareketi o ülkenin ahlak düzeyini saptayabilmekte, kültürü hakkında fikir verebilmektedir.
Trafik düzeninde, trafik karmaşasında “insan” faktörü başta gelmektedir. İnsan aileden aldığı eğitim, okuldaki öğrenim ve yaşamındaki deneyim ve izlenimlerinin sonucu kişilik sahibi olur ve toplumdaki yerini bulur. Boyutları ne olursa olsun her toplumda çoğunluğu oluşturan ve kişilik yapısı birbirine benzeyen ya da yakın olan insanlar bilerek veya bilmeyerek o toplumun genel değer yargılarını oluşturur ve ortaya koyarlar.
Gelişen uygarlık ve sağladığı olanaklar, ulaşım ve iletişim insanı kendi dar çerçevesinin dışına taşımıştır. Eskiden günler ya da aylar alan ulaşım birkaç saate sığmış ve değişik kültürler birbirileri ile iç içe girmiştir. Bu da değer yargıları farklı toplumların ve insanların birbiri ile iletişimini hızlandırmıştır. Değer yargıları köyden köye, köyden kente, kentten kente değişmekte ve bu iç içe yaşam olayları algılamakta uyumsuzluklara yol açmaktadır. Konmuş olan toplumsal kurallar aile eğitimine ve yetiştiği toplumsal ortama göre kimi için kolay, kimi için zorunluluk, kimi için eziyet olmaktadır.
Uygarlığın gün geçtikçe hızlanan temposu insanları yollara dökmüş, gerekli gereksiz yolculuklara itmiştir. Bu tempo ve zaman tüketimi insanı aceleci ve sabırsız yapmaktadır. Acelecilik ve sabırsızlık, özellikle kent yaşamında günlük diğer problemlerle bir araya gelince, insanların diğerlerinin hakkına saygı göstermemesine, hatta pek çok kuralı hiçe saymasına ve kurala tepkisine yol açmaktadır.
Bu davranışların en belirgini olan trafik olgusu toplumun aynası niteliğindedir. Devlet otoritesi ve devlet güçleri düzen ve disiplin sağlamak için bütçe, kadro, araç ve gereç, yönetim ve denetim, ceza ve eğitim kavramlarının ifade ettiği her şeyi yapmakla yükümlü olmakta ve yapabildiği kadarını yapmaktadır. Ancak hiç bir ülkede hiç bir otorite bu konuyu tek başına çözememekte ve disiplin altına alamamaktadır.
Zira “trafik” bir denetleme ve mühendislik işi olmakla beraber ayni zamanda sosyoloji ve psikoloji işidir de… Ülkemizde olaya bakış açısı daima “denetleme” çerçevesinde olmakta, değil sosyal boyut, mühendislik boyutu bile fazla önemsenmemektedir.
Küçülen dünya, hızlanan teknoloji, artan insan nüfusu ve motorlu araç sayısı alışılagelmiş önlemleri yetersiz kılmakta, yeni çareler arama ihtiyacını yaratmaktadır.
Üzerinde durulacak ilk husus, diğer pek çok konuda olduğu gibi, çağdaş düşünce görüşü ile her şeyi devletten bekleme mantığını terk ederek tribündeki yayanın ve sürücünün sahaya inmesi, başka bir ifade ile bireyin ve toplumun kendini sorumlu ve görevli görmesidir.
Artık trafik polisinin değil, kazanın vereceği cezayı algılamak olgunluğuna ermek zamanı gelmiştir.
Toplumun ve bireyin bilinçlenmesi ve kendi kendini kontrol etme erdemine varması, belli bir trafik kültürü düzeyine çıkması lazımdır. Bu da eğitimle olur. Ne var ki eğitim uzun bir süreç ister. Halbuki artan trafikte can kaybı durumu vahim ve acil hale getirmiştir. Zamana karşı yarışmak için yapılacakların başında toplumun örgütlenmiş öğelerinin harekete geçmesi gelmektedir.
Bunu yapacak olan sivil toplum kuruluşları, özel sektör ve ekranı, radyosu ve basını ile medyadır. Sivil toplum kuruluşları organize edecek, özel sektör destek verecek ve medya yazacak, gösterecek, söyleyecektir. Toplum, trafik bilincini ve trafik kültürünü içine sindirinceye kadar…
Bu eylemi başlatmaz ve geliştirmezsek, gayreti devletten beklemeye devam edersek gidenlerin arkasından yas tutanların adedi artacak, dizini dövenler çoğalacaktır.
Av. Hitay Güner Türkiye Trafik Kazalarını Önleme Derneği Genel Başkanı
2030 Hedefleri yolunda trafik güvenliği
İstanbul Ticaret Üniversitesi-Trafikte Ortak Akıl Projeleri Derneği, Türkiye Trafik Kazalarını Önleme Derneği tarafından ortaklaşa düzenlenecek toplantının 11 Aralık Perşembe günü üniversitenin Haliç yerleşkesinde yapılacağı öğrenildi.
Toplantıda 2030 hedefi olarak kabul edilen trafik çarpışmalarında karşılaşılan can kayıplarının % 50 azaltılmasına yönelik gelişmelerin ve çalışmaların irdelenmesi öngörülüyor. Açılış ve protokol konuşmalarının ardından akademik, bürokrat ve uzmanların sunumları olacak.
Kış lastiği zorunlu kullanma süresi 15 kasım tarihinde başladı
Kış lastiği kullanma zorunluluğu ile ilgili usul ve esaslar hakkında tebliğde yapılan değişiklik kapsamında uygulama 15 Kasım 2025 gününden itibaren başlatıldı. Resmi Gazete’de 4 Ekim’de yayınlanan tebliğe göre karayollarında yolcu ve eşya taşımalarında kullanılan taşıtlarda kış lastiği zorunlu olup, bu hüküm 15 Nisan 2026 tarihine kadar geçerli olacaktır. Düzenleme ile daha önce 4 ay zorunlu olan uygulama süresi 5 aya çıkarıldı.
TTKÖD olarak 6 Ekim 2025 tarihinde yayınlanan basın açıklamasında, genel trafikteki payı % 22 olan yolcu ve eşya taşımasındaki araçlara bu yükümlülük devam ederken trafikte % 55 pay sahibi otomobillerin uygulama dışında bırakılması yol ve trafik güvenliği açısından zincirin en zayıf halkasını oluşturduğu savunulmuştur. Ayrıca motosiklet, çekici ve TIR römorklarının kapsam dışı tutulması da tebliğin eksiklerini oluşturmaktadır.
Kanunun mevcut şekli Kış Lastiği belgelendirme şartlarını işaret etmesine ve bunun da gereği “3pmsf” tanımı olmasına rağmen uygulama tebliği M+S tanımını yeterli görmektedir. Trafik ve yol güvenliği açısından bu basit düzenleme bile yeni kanun teklifinde yer almamıştır. TTKÖD bunun düzeltilmesini istemektedir.
Ulaşıma emek verenlere saygı toplantıları konukları
Ulaşıma emek veren akademisyen, uzman, bürokrat kişileri onurlandırma amacıyla düzenlenen saygı toplantısının ikincisinin 11 Aralık 2025 Perşembe günü saat 13.00’de İstanbul Ticaret Üniversitesi Haliç kampüsünde yapılacağı bildirildi.
STK’lar arası işbirliği
Trafik alanında çalışmalar yürüten TTKÖD ile FTM arasında işbirliği yapılmasına ilişkin öneri doğrultusunda Fahri Trafik Müfettişleri Derneği, Genel Başkan Onur Orhon’la buluştu. FTM merkezindeki görüşmede Başkan Sami Güleçyüz, Başkan Yardımcısı Dr. Suat Sarı ve Başkan Yardımcısı Tülay Korkmaz’da yer aldı. İki dernek arasındaki işbirliği konuları ile ortak mücadele edilecek alanların 22 Kasım’da ele alınmasına yönelik bir takvim belirlendi.
TTKÖD Olağan Genel Kurulu yapılacak
Türkiye Trafik Kazalarını Önleme Derneği olağan genel kurul toplantıları, oluşturulan teamül gereği iki yılda bir Aralık ayında yapılıyor. Halen görevde olan Onur Orhon başkanlığındaki yönetim kurulunun bu toplantıyla iki yıllık görev süreleri tamamlanacak ve yeni bir heyet seçilecek. Genel Kurul’da ana tüzük gereği genel başkan ayrı, yönetim kurulu üyeleri ayrı ayrı olarak belirlenmektedir. Mevcut Genel Başkan iki dönemdir işbaşında olup, yeniden adaylığı durumunda üçüncü dönem için görev isteminde bulunacak. Onur Orhon 1997 yılından bugüne 28 yıldır dernek üyeliğini üstleniyor.
Basına yansıyanlar
TV24 haber kanalı sanatçı Engin Çağlar’ın motosiklet çarpması ile ölümü üzerine motosikletlerle ilgili yayınlanan bir programda Genel Başkan Onur Orhon ile bir görüşme yaptı. Görüşmede Genel Başkan motosikletlerin de diğer araçlar gibi kanun ve yönetmelikte tanımının araç türü olarak yapıldığına, dolayısıyla tüm trafik kurallarına uymakla yükümlü olduklarına değindi.
